Cấp độ CEFR: C1 | Chuyên mục: Cú pháp & Biến đổi câu
Cấu trúc câu tường thuật nâng cao là gì?
Trong khi "Câu tường thuật nâng cao" bao gồm các quy tắc chung và các động từ tường thuật phổ biến, "Cấu trúc câu tường thuật nâng cao" tập trung vào những cách phức tạp hơn để tường thuật các phát ngôn phức tạp, câu cảm thán, gợi ý, và thậm chí cả suy nghĩ hoặc niềm tin. Điều này đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc hơn về cách chuyển đổi các loại câu khác nhau và ý nghĩa ngụ ý thành lời nói gián tiếp, thường sử dụng một loạt các động từ tường thuật rộng hơn để truyền tải thái độ hoặc chức năng cụ thể.
1. Tường thuật câu cảm thán (Exclamations)
Các câu cảm thán có thể được tường thuật bằng cách sử dụng các động từ như exclaim (thốt lên), cry (kêu lên), shout (hét lên), remark (nhận xét), thường theo sau bởi một mệnh đề "that" hoặc một mệnh đề "wh-".
- Trực tiếp: "What a beautiful day!" (Thật là một ngày đẹp trời!)
- Tường thuật: She exclaimed that it was a beautiful day. (Cô ấy thốt lên rằng đó là một ngày đẹp trời.)
- Trực tiếp: "How quickly time flies!" (Thời gian trôi nhanh quá!)
- Tường thuật: He remarked how quickly time flew. (Anh ấy nhận xét thời gian trôi nhanh như thế nào.)
- Trực tiếp: "Oh, no!" (Ôi không!)
- Tường thuật: She cried out in dismay. (Cô ấy kêu lên trong sự thất vọng.) (Sử dụng cụm trạng ngữ để truyền tải cảm xúc)
2. Tường thuật gợi ý, đề nghị và yêu cầu (Suggestions, Offers, and Requests)
Ngoài cấu trúc đơn giản suggest + gerund hoặc ask + to-infinitive, có nhiều cách tinh tế hơn để tường thuật những điều này.
a. Gợi ý (Suggestions)
- Trực tiếp: "Why don't we go for a walk?" (Sao chúng ta không đi dạo nhỉ?)
- Tường thuật: He suggested going for a walk. (Anh ấy gợi ý đi dạo.)
- Tường thuật: He suggested that they should go for a walk. (Anh ấy gợi ý rằng họ nên đi dạo.)
- Trực tiếp: "How about a cup of tea?" (Uống một tách trà thì sao?)
- Tường thuật: She proposed having a cup of tea. (Cô ấy đề xuất uống một tách trà.)
b. Đề nghị (Offers)
- Trực tiếp: "Shall I help you with that?" (Tôi giúp bạn việc đó nhé?)
- Tường thuật: He offered to help me with that. (Anh ấy đề nghị giúp tôi việc đó.)
- Trực tiếp: "Would you like some more coffee?" (Bạn có muốn uống thêm cà phê không?)
- Tường thuật: She asked if I would like some more coffee. (Cô ấy hỏi tôi có muốn uống thêm cà phê không.)
c. Yêu cầu (Requests)
- Trực tiếp: "Could you please pass the salt?" (Bạn làm ơn chuyển lọ muối giúp tôi được không?)
- Tường thuật: He asked me to pass the salt. (Anh ấy yêu cầu tôi chuyển lọ muối.)
- Trực tiếp: "I'd be grateful if you could send me the report." (Tôi sẽ rất biết ơn nếu bạn có thể gửi cho tôi báo cáo.)
- Tường thuật: She requested that I send her the report. (Cô ấy yêu cầu tôi gửi báo cáo cho cô ấy.) (Trang trọng)
3. Tường thuật lời khuyên, phê bình và phàn nàn (Advice, Criticism, and Complaints)
Những điều này thường đòi hỏi các động từ tường thuật cụ thể để nắm bắt ý định của người nói.
a. Lời khuyên (Advice)
- Trực tiếp: "You really ought to see a doctor." (Bạn thực sự nên đi khám bác sĩ.)
- Tường thuật: He advised me to see a doctor. (Anh ấy khuyên tôi đi khám bác sĩ.)
- Tường thuật: He recommended that I see a doctor. (Anh ấy đề nghị tôi đi khám bác sĩ.)
b. Phê bình (Criticism)
- Trực tiếp: "You're always late!" (Bạn luôn luôn đến muộn!)
- Tường thuật: She criticized him for always being late. (Cô ấy chỉ trích anh ấy vì luôn đến muộn.)
- Tường thuật: She complained that he was always late. (Cô ấy phàn nàn rằng anh ấy luôn đến muộn.)
c. Phàn nàn (Complaints)
- Trực tiếp: "This food is terrible." (Món ăn này tệ quá.)
- Tường thuật: He grumbled that the food was terrible. (Anh ấy càu nhàu rằng món ăn tệ quá.)
- Tường thuật: He complained about the terrible food. (Anh ấy phàn nàn về món ăn tệ hại.)
4. Tường thuật suy nghĩ, niềm tin và ý kiến (Thoughts, Beliefs, and Opinions)
Chúng ta có thể tường thuật những suy nghĩ nội tâm hoặc niềm tin chung bằng cách sử dụng các động từ như think (nghĩ), believe (tin), consider (xem xét), feel (cảm thấy), know (biết), understand (hiểu).
- Trực tiếp: "I think it's going to rain." (Tôi nghĩ trời sắp mưa.)
- Tường thuật: She thought it was going to rain. (Cô ấy nghĩ trời sắp mưa.)
- Trực tiếp: "I believe he is innocent." (Tôi tin anh ấy vô tội.)
- Tường thuật: They believed him to be innocent. (Họ tin rằng anh ấy vô tội.) (Trang trọng hơn, sử dụng tân ngữ + to-infinitive)
- Tường thuật: They believed that he was innocent. (Họ tin rằng anh ấy vô tội.)
5. Tường thuật câu điều kiện (Conditional Sentences)
Việc tường thuật câu điều kiện phụ thuộc vào việc điều kiện đó còn được coi là có thể xảy ra hoặc có thật tại thời điểm tường thuật hay không.
a. Câu điều kiện loại 1 (Có thật/Có thể xảy ra)
Thường được lùi thì, nhưng có thể giữ nguyên nếu điều kiện vẫn còn liên quan.
- Trực tiếp: "If it rains, I'll stay home." (Nếu trời mưa, tôi sẽ ở nhà.)
- Tường thuật: He said that if it rained, he would stay home. (Anh ấy nói rằng nếu trời mưa, anh ấy sẽ ở nhà.)
- Tường thuật: He said that if it rains, he'll stay home. (Nếu khả năng mưa vẫn còn hiện hữu)
b. Câu điều kiện loại 2 và 3 (Không có thật/Giả định)
Thường giữ nguyên trong lời nói gián tiếp vì chúng đề cập đến các tình huống giả định hoặc không có thật trong quá khứ.
- Trực tiếp: "If I had a million dollars, I would buy a yacht." (Nếu tôi có một triệu đô la, tôi sẽ mua một chiếc du thuyền.)
- Tường thuật: She said that if she had a million dollars, she would buy a yacht. (Cô ấy nói rằng nếu cô ấy có một triệu đô la, cô ấy sẽ mua một chiếc du thuyền.)
- Trực tiếp: "If I had known, I would have told you." (Nếu tôi biết, tôi đã nói cho bạn rồi.)
- Tường thuật: He said that if he had known, he would have told me. (Anh ấy nói rằng nếu anh ấy biết, anh ấy đã nói cho tôi rồi.)
6. Tường thuật với cấu trúc nhấn mạnh (Emphatic Structures)
Khi tường thuật các câu sử dụng cấu trúc nhấn mạnh (ví dụ: câu chẻ - cleft sentences), sự nhấn mạnh thường được giữ nguyên.
- Trực tiếp: "It was John who broke the window." (Chính John là người đã làm vỡ cửa sổ.)
- Tường thuật: She said that it was John who had broken the window. (Cô ấy nói rằng chính John là người đã làm vỡ cửa sổ.)
- Trực tiếp: "What I need is a long holiday." (Điều tôi cần là một kỳ nghỉ dài.)
- Tường thuật: He said that what he needed was a long holiday. (Anh ấy nói rằng điều anh ấy cần là một kỳ nghỉ dài.)
Các lỗi thường gặp và cách khắc phục
| ✗ Sai | ✓ Đúng | Giải thích |
|---|---|---|
| She exclaimed what a beautiful day it was. | She exclaimed that it was a beautiful day. HOẶC She exclaimed what a beautiful day. | 'Exclaim' thường được theo sau bởi 'that' hoặc một mệnh đề 'wh-' trực tiếp mà không có 'it was' ở cuối. |
| He suggested us to go to the cinema. | He suggested going to the cinema. HOẶC He suggested that we should go to the cinema. | 'Suggest' không được theo sau bởi 'tân ngữ + to-infinitive'. |
| They warned me to not make a mistake. | They warned me not to make a mistake. | 'Not' đứng trước 'to' trong động từ nguyên mẫu phủ định. |
| She said if she had money, she would buy a car. | She said that if she had money, she would buy a car. | 'That' thường được dùng để giới thiệu các câu tường thuật, ngay cả với câu điều kiện. |
Tóm tắt
| Loại cấu trúc | Động từ/Mẫu tường thuật | Ví dụ |
|---|---|---|
| Câu cảm thán | exclaim, cry, remark + that/wh-clause | She exclaimed that it was wonderful. (Cô ấy thốt lên rằng điều đó thật tuyệt vời.) |
| Gợi ý | suggest + gerund/that-clause | He suggested visiting the museum. (Anh ấy gợi ý thăm bảo tàng.) |
| Đề nghị | offer + to-infinitive | She offered to help. (Cô ấy đề nghị giúp đỡ.) |
| Yêu cầu | ask/request + object + to-infinitive/that-clause | He asked me to close the door. (Anh ấy yêu cầu tôi đóng cửa.) |
| Lời khuyên/Phê bình | advise + object + to-infinitive, criticize + for + gerund | They advised him to be careful. (Họ khuyên anh ấy cẩn thận.) |
| Suy nghĩ/Niềm tin | think, believe + that-clause/object + to-infinitive | I thought she was right. (Tôi nghĩ cô ấy đúng.) |
| Câu điều kiện | Lùi thì loại 1, loại 2/3 thường giữ nguyên | He said if he won, he'd celebrate. (Anh ấy nói nếu anh ấy thắng, anh ấy sẽ ăn mừng.) |
💡 Điểm mấu chốt: Các cấu trúc câu tường thuật nâng cao cho phép bạn tường thuật một phạm vi rộng hơn các phát ngôn với độ chính xác và sắc thái cao hơn. Việc chọn đúng động từ tường thuật và mẫu ngữ pháp là rất quan trọng để truyền tải ý nghĩa và giọng điệu gốc một cách hiệu quả.